Ông bà trông cháu: làm sao để hai thế hệ không mâu thuẫn trong cách nuôi dạy con?

Ở nhiều gia đình Việt, ông bà trông cháu là một sự giúp đỡ rất lớn. Ông bà giúp bố mẹ đi làm yên tâm hơn, cháu được ở bên người thân thay vì gửi người lạ, và gia đình ba thế hệ có thêm thời gian gắn bó. Nhưng cũng chính từ đây, mâu thuẫn dễ nảy sinh: ông bà nuôi cháu theo cách của thế hệ trước, bố mẹ muốn nuôi con theo cách của thế hệ mình, và đứa trẻ ở giữa không biết nên nghe ai.

Mâu thuẫn này không có nghĩa là ai sai, ai đúng. Nó thường đến từ tình yêu thương, nhưng được thể hiện bằng hai cách khác nhau.

Vì sao hai thế hệ dễ mâu thuẫn?

Thế hệ ông bà lớn lên trong thời kỳ thiếu thốn, nên thường coi trọng việc ăn no, mặc ấm, giữ con cháu an toàn tuyệt đối. Ông bà có thể cho cháu ăn nhiều hơn, chiều cháu hơn, hoặc lo lắng quá mức khi cháu ngã, cháu khóc.

Thế hệ bố mẹ lớn lên trong thời kỳ khác, tiếp cận nhiều thông tin mới về nuôi dạy con, nên thường coi trọng việc con tự lập, ăn uống khoa học, ngủ đúng giờ, và học cách tự xử lý cảm xúc. Bố mẹ có thể muốn con ăn đúng bữa, đúng lượng, không xem điện thoại khi ăn, và tự làm những việc vừa sức.

Khi hai cách này gặp nhau trong một nhà, mâu thuẫn rất dễ xảy ra, đặc biệt là khi không ai nói rõ mong muốn của mình, mà chỉ thể hiện bằng hành động: ông bà lén cho cháu ăn thêm, bố mẹ nhắc lại quy tắc trước mặt cháu, hoặc cả hai cùng im lặng rồi khó chịu với nhau.

Đặt ra những quy tắc chung, trước khi có mâu thuẫn

Cách tốt nhất để giảm mâu thuẫn là cả nhà cùng ngồi lại và thống nhất những quy tắc cơ bản, trước khi ông bà bắt đầu trông cháu thường xuyên. Những quy tắc này nên ngắn gọn, rõ ràng, và tập trung vào những việc quan trọng nhất: giờ ăn, giờ ngủ, ăn uống, sử dụng điện thoại, an toàn, và cách xử lý khi cháu hư, cháu khóc.

Ví dụ: cả nhà thống nhất giờ ăn, giờ ngủ của cháu, những món cháu không nên ăn, những việc cháu được tự làm, và cách cả nhà cùng phản ứng khi cháu mè nheo. Khi đã có quy tắc chung, ông bà và bố mẹ đều có một điểm tựa để làm theo, thay vì mỗi người làm theo cách của mình.

Quan trọng là quy tắc này nên được xây dựng cùng nhau, không phải do một bên áp đặt cho bên còn lại. Ông bà cần được lắng nghe kinh nghiệm của mình, bố mẹ cần được tôn trọng vai trò làm cha mẹ của mình.

Tôn trọng vai trò của nhau

Ông bà trông cháu là giúp đỡ, không phải là người chịu trách nhiệm chính. Bố mẹ vẫn là người quyết định cuối cùng về cách nuôi dạy con, nhưng cần thể hiện sự tôn trọng với ông bà, thay vì phê bình ông bà trước mặt cháu.

Ngược lại, ông bà cũng cần tôn trọng quyết định của bố mẹ, dù có những điều ông bà chưa đồng ý. Nếu ông bà thấy cách của bố mẹ chưa phù hợp, ông bà có thể góp ý riêng với bố mẹ, vào lúc cháu không có mặt, thay vì sửa ngay trước mặt cháu, khiến cháu bối rối và bố mẹ mất uy tín.

Một nguyên tắc đơn giản là: trước mặt cháu, cả nhà thống nhất một tiếng nói. Sau đó, người lớn có thể bàn bạc riêng với nhau để điều chỉnh.

Dành thời gian cho ông bà, không chỉ cho cháu

Ông bà trông cháu cả ngày rất mệt, cả về thể chất lẫn tinh thần. Nếu sau một ngày trông cháu, ông bà còn phải nghe phàn nàn về cách trông cháu, ông bà sẽ rất dễ cảm thấy mình không được ghi nhận.

Bố mẹ nên dành thời gian cảm ơn ông bà, hỏi thăm sức khỏe của ông bà, và chia sẻ việc chăm sóc con khi có thể. Một lời cảm ơn, một buổi tối để ông bà nghỉ ngơi, hoặc một ngày cuối tuần để ông bà làm việc mình thích, có thể giúp ông bà cảm thấy được trân trọng hơn rất nhiều.

Đồng thời, gia đình cũng nên tạo điều kiện để ông bà có thời gian riêng, không phải lúc nào cũng gắn với việc trông cháu. Ông bà cũng cần có cuộc sống riêng, bạn bè riêng, và thời gian nghỉ ngơi của mình.

Khi mâu thuẫn đã xảy ra, nên làm gì?

Nếu mâu thuẫn đã xảy ra, cả nhà nên tránh tranh cãi trước mặt cháu. Hãy tạm dừng, để mọi người bình tĩnh lại, rồi mới ngồi lại với nhau để nói chuyện. Khi nói chuyện, hãy bắt đầu bằng điều mình ghi nhận ở đối phương, rồi mới nói đến điều mình lo lắng, và cùng tìm một giải pháp chung.

Ví dụ: “Con cảm ơn bố mẹ đã trông cháu cả tuần, cháu rất quấn ông bà. Con chỉ lo là cháu ăn nhiều đồ ngọt quá thì sẽ sâu răng, mình có thể cùng thống nhất lại lượng đồ ngọt cho cháu được không?”. Cách nói này vừa ghi nhận công sức của ông bà, vừa nêu rõ nỗi lo của bố mẹ, và mở ra một hướng giải quyết chung.

Ông bà trông cháu là một món quà lớn cho gia đình, nhưng món quà này cần được giữ gìn bằng sự tôn trọng, sự thống nhất và sự biết ơn từ cả hai phía.

Bài viết liên quan

Con mê game và điện thoại: cấm ngay hay hướng dẫn, cha mẹ nên bắt đầu từ đâu?

Ly hôn thuận tình khác ly hôn đơn phương thế nào, gia đình cần chuẩn bị gì trước khi ra tòa?

Gia đình bạn đã từng thống nhất cách nuôi dạy con giữa hai thế hệ bằng cách nào? Điều gì đã giúp ông bà và bố mẹ hiểu nhau hơn? Hãy chia sẻ ở phần bình luận.