Làm sao để con tuổi teen chịu nói chuyện với bố mẹ mà không đóng cửa phòng?
|
08:11 |
No Comments |
Tuổi teen không phải bỗng dưng trở nên xa cách. Nhiều khi, con im lặng vì con đã thử nói ra rồi, nhưng cảm thấy bị ngắt lời, bị phán xét, hoặc câu chuyện nhanh chóng biến thành một bài giảng. Muốn con mở lòng, bố mẹ thường phải thay đổi cách mở đầu trước, chứ không phải chờ con thay đổi trước.
Vì sao con chọn im lặng?
Ở tuổi này, con đang học cách tự lập và giữ thể diện trước bạn bè, trước chính mình. Một câu hỏi dồn dập như “Hôm nay ở trường thế nào? Điểm sao rồi? Sao mặt lại như thế?” có thể khiến con cảm thấy mình đang bị kiểm tra, chứ không phải được lắng nghe. Khi con kể một chuyện buồn mà ngay lập tức nhận được lời khuyên, lời trách hoặc so sánh với người khác, lần sau con sẽ chọn kể ít đi.
Im lặng cũng có thể là cách con tự bảo vệ cảm xúc. Không phải lúc nào im lặng cũng là chống đối. Đôi khi con chưa biết gọi tên cảm xúc của mình, chưa biết diễn đạt một chuyện rắc rối bằng lời, nên con lùi lại để tự xử lý.
Bắt đầu từ những cuộc nói chuyện không có mục đích
Những cuộc trò chuyện hiệu quả nhất với tuổi teen thường không bắt đầu bằng một chủ đề nghiêm trọng. Đó có thể là lúc cùng nấu ăn, cùng đi bộ, cùng ngồi xe, hoặc cùng xem một đoạn video con thích. Khi không khí thoải mái, con dễ nói hơn nhiều so với khi bị gọi vào phòng để “nói chuyện nghiêm túc”.
Bố mẹ có thể thử đặt câu hỏi mở, thay vì câu hỏi chỉ trả lời được bằng “có” hoặc “không”. Ví dụ: “Hôm nay có chuyện gì làm con thấy mệt nhất?”, “Nếu được chọn lại một việc hôm nay, con muốn làm khác điều gì?”. Và quan trọng nhất: sau khi hỏi, hãy chờ. Sự im lặng vài giây của bố mẹ đôi khi lại là khoảng trống để con dám nói tiếp.
Nghe hết, rồi mới phản hồi
Một nguyên tắc đơn giản nhưng khó làm: nghe hết câu chuyện trước khi đưa ra ý kiến. Khi con đang kể, đừng vội ngắt lời để sửa, đừng vội kết luận “tại con thế này, tại con thế kia”. Hãy lặp lại điều mình hiểu bằng lời của mình: “Ý con là con thấy áp lực vì bạn bè đều đã chọn hướng đi, còn con thì chưa, đúng không?”. Việc được hiểu đúng thường khiến con sẵn sàng nghe tiếp lời khuyên của bố mẹ hơn là bị khuyên ngay từ đầu.
Nếu chuyện con kể làm bố mẹ lo lắng hoặc tức giận, hãy nói thẳng cảm xúc của mình một cách bình tĩnh, thay vì đổ lỗi. Ví dụ: “Bố mẹ nghe chuyện này thì thấy lo, vì bố mẹ sợ con gặp rủi ro” sẽ khác rất nhiều so với “Sao con lại dại dột như thế?”.
Đặt ranh giới mà vẫn giữ cửa mở
Mở lòng không có nghĩa là không có quy tắc. Tuổi teen vẫn cần giới hạn rõ ràng về giờ giấc, sử dụng điện thoại, học tập và an toàn. Điểm khác là cách đặt giới hạn: giải thích lý do, cho con được nói ý kiến, và thống nhất hậu quả một cách nhất quán, thay vì ra lệnh rồi cấm tranh luận.
Khi con phạm lỗi, hãy tách hành vi khỏi con người của con. Phê bình một việc làm cụ thể sẽ giúp con sửa được, còn dán nhãn cho con sẽ chỉ làm con đóng cửa chặt hơn.
Những điều bố mẹ có thể làm ngay trong tuần này
- Mỗi ngày dành 15 phút không điện thoại để ở cùng con, không nhất thiết phải nói chuyện sâu.
- Thay một câu hỏi kiểm tra bằng một câu hỏi mở, và kiên nhẫn chờ con trả lời.
- Khi con kể chuyện, tập nghe hết trước khi khuyên.
- Kể cho con nghe một kỷ niệm tuổi teen của chính mình, kể cả lúc mình từng sai, để con thấy bố mẹ cũng từng lúng túng như con.
Con tuổi teen không cần bố mẹ hoàn hảo. Con cần một người lớn đủ bình tĩnh để nghe con nói hết, đủ kiên nhẫn để không biến mọi cuộc trò chuyện thành bài học, và đủ nhất quán để con tin rằng cánh cửa này luôn mở, dù hôm nay con có đóng cửa phòng lại.
Bài viết liên quan
Bạn đã từng làm gì để con tuổi teen chịu mở lòng với mình? Hãy chia sẻ câu chuyện của bạn ở phần bình luận, biết đâu kinh nghiệm của bạn lại giúp được một gia đình khác.
0 nhận xét:
Đăng nhận xét